Jak objaśnić slajd, nie czytając każdego słowa
Przechodzisz do kolejnego slajdu. Jest na nim siedem punktów. I wtedy, nie do końca tego chcąc, zaczynasz czytać je na głos. Punkt pierwszy. Punkt drugi. Przy punkcie czwartym połowa sali wyprzedziła cię w czytaniu, a druga połowa gapi się w tylną ścianę. Czujesz, jak energia opuszcza salę, ale nie potrafisz wymyślić nic do powiedzenia poza słowami, które masz tuż przed sobą. Ten artykuł jest o małej zmianie nawyku, która to naprawia.
Na czym polega problem
Istnieje głęboki instynkt, zwłaszcza gdy prezentujesz w drugim języku, by używać slajdu jako siatki bezpieczeństwa. Słowa są już napisane. Nie zapomnisz ich. Nie wymówisz ich źle, skoro patrzą na ciebie wprost. Więc je czytasz. Kłopot polega na tym, że twoja widownia też potrafi czytać, a czyta jakieś trzy razy szybciej, niż ty mówisz. W momencie, gdy zobaczą punkt, już go skończyli. Więc gdy czytasz go na głos, dostarczasz informację, którą przyswoili pięć sekund temu. Wydaje się to wolne, zbędne i odrobinę protekcjonalne — nawet jeśli tak nie chcesz.
Rozwiązaniem nie jest uczenie się scenariusza na pamięć. To posiadanie małego zestawu naturalnych angielskich ruchów, dzięki którym mówisz wokół slajdu, a nie przez niego.
Lepsze zwroty
Wskazywanie na slajd bez czytania go
- "I won't read all of this — the part that matters is the second line."
- "There's a lot on this slide, but the one thing I want you to notice is…"
- "You can read the details later. Here's the headline."
- "This slide is mostly here for reference. The story is this part."
Streszczanie zamiast czytania
- "Basically, what this is saying is…"
- "The short version: …"
- "If I had to sum this up in one sentence, it's…"
- "What this really comes down to is…"
Dodawanie kontekstu, którego slajd nie pokazuje
- "This number is bigger than it looks, because last year it was almost zero."
- "Behind this chart, there's a story I want to tell you."
- "What the slide doesn't say is how long this actually took."
Wskazywanie bez nazywania wszystkiego
- "The interesting thing is the gap right here."
- "Notice this part — the rest is just background."
- "Look at what happens after March."
Nie mów tego / Powiedz to
Don't say: "The first point on this slide is that revenue increased by 12 percent. The second point is that costs decreased by 4 percent. The third point is…"
Say: "Two things matter on this slide — revenue went up, costs went down. Everything else is supporting detail."
(Syntetyzuj. Nie recytuj.)
Don't say: "As you can see on this slide, there are six bullet points."
Say: "There's a lot on this slide. Let me pull out the one that matters."
(Przyznaj, że jest gęsto, i idź dalej.)
Don't say: "Now I will explain this chart from left to right."
Say: "Forget the rest of this chart for a second — look at this line."
(Kieruj uwagę. Nie opowiadaj wszystkiego po kolei.)
Don't say: "This slide shows the results of the survey we conducted."
Say: "We asked 200 people one question. Their answer was almost unanimous."
(Zacznij od wyniku, nie od struktury.)
Don't say: "The next bullet point says that user engagement has increased."
Say: "Users are actually using it now — which we weren't sure would happen."
(Dodaj ludzką reakcję, którą punkt pomija.)
Mini-skrypt
"Okay, this slide looks busy — sorry about that. I'm not going to walk through every line. The thing I want you to notice is the number in the top right. That's our retention rate. Six months ago, it was 22 percent. Today it's 61. The rest of the slide is just the breakdown by segment, which you can look at later. What I really want to talk about is why that number changed, because honestly, we weren't expecting it."
(Tłumaczenie: „Dobrze, ten slajd wygląda na zatłoczony — przepraszam za to. Nie będę przechodził przez każdą linijkę. Rzecz, którą chcę, żebyście zauważyli, to liczba w prawym górnym rogu. To nasz wskaźnik retencji. Pół roku temu wynosił 22 procent. Dziś to 61. Reszta slajdu to po prostu rozbicie na segmenty, które możecie obejrzeć później. To, o czym naprawdę chcę porozmawiać, to dlaczego ta liczba się zmieniła, bo szczerze mówiąc, się tego nie spodziewaliśmy.")
Częsty błąd
Najczęstszym błędem jest wypełnianie każdej ciszy czytaniem tego, co jest na ekranie. Cisza wydaje się niewygodna, gdy prezentujesz, więc slajd staje się teleprompterem. Rozwiązanie: gdy przechodzisz do nowego slajdu, daj sobie przyzwolenie na dwusekundową pauzę, zanim cokolwiek powiesz. Pozwól ludziom przeczytać nagłówek. Potem mów o nim, a nie z niego. Dwie sekundy wydają się długie tobie, a naturalne im.
Ćwiczenie
- Weź dowolny slajd z punktami, jaki kiedykolwiek zrobiłeś. Zasłoń slajd dłonią i spróbuj objaśnić go z pamięci w dwóch zdaniach. To jest twój prawdziwy scenariusz.
- Wybierz jeden ze zwrotów „Streszczanie zamiast czytania" i użyj go następnym razem, gdy będziesz prezentować jakikolwiek wykres lub listę.
- Znajdź jakąś talię prezentacji online. Do każdego slajdu napisz jedno zdanie, które naprawdę byś wypowiedział na głos — nie recytację, tylko streszczenie.
- Nagraj, jak objaśniasz zatłoczony slajd w 30 sekund, nie czytając żadnego punktu słowo w słowo.
- Po następnej prezentacji policz, ile razy przeczytałeś slajd wprost. Spróbuj zmniejszyć tę liczbę o połowę przy kolejnej.
Podsumowanie
- Twoja widownia czyta szybciej, niż ty mówisz. Nie ścigaj się z nią.
- Slajdy to materiał pomocniczy, a nie scenariusz. Mów wokół nich.
- Powiedz widowni, na co nie patrzeć, by skupiła się na tym, co się liczy.
- Zsyntetyzuj punkty w jedno lub dwa ludzkie zdania.
- Dwie sekundy ciszy po nowym slajdzie to twój sprzymierzeniec.
