By kontra with: kto to zrobił i czego użył?
"The cake was made with my grandmother." Chwila, twoja babcia była kucharzem czy jednym ze składników? Witaj w problemie by vs with, gdzie pojedynczy przyimek decyduje, czy twoje zdanie jest wzruszające, czy przypadkiem przerażające.
Szybka odpowiedź
By mówi ci, kto coś zrobił, albo jak to się stało na poziomie metody (transport, płatność, kanał). With mówi ci, jakiego narzędzia użyto albo kto poszedł razem. Jeśli możesz odpowiedzieć na "by whom?" — użyj by. Jeśli możesz odpowiedzieć na "using what?" albo "alongside whom?" — użyj with.
Prosta zasada
- By = agent ("The novel was written by Murakami") i metoda ("I came by train," "I'll pay by card," "Reach me by email").
- With = narzędzie lub instrument ("Cut it with scissors," "She wrote with a pencil") i towarzystwo ("I went with a friend").
Szybki test mentalny: jeśli usunięcie przyimka zamienia rzeczownik w wykonawcę, użyj by. Jeśli rzeczownik jest rzeczą używaną lub towarzyszem, użyj with.
Naturalne przykłady
Agent (wykonawca) — by
- The painting was finished by a student.
- This song was written by a teenager.
- The window was broken by the storm.
Sposób transportu, płatności, komunikacji — by
- I usually go to work by bike.
- Can I pay by card?
- Just send the document by email.
- She contacted me by phone.
Narzędzie lub instrument — with
- He opened the bottle with a coin.
- She drew the diagram with a red pen.
- I cleaned the screen with a soft cloth.
Towarzystwo — with
- I had dinner with my parents.
- He arrived with two enormous suitcases.
- She left the party with a headache. (Niekoniecznie dosłownie towarzysz, ale ten sam wzorzec towarzyszenia.)
Ciekawy przypadek: pay by vs pay with
Oba są poprawne i native speakers używają obu:
- "I paid by credit card." — mówi o metodzie płatności, jak zaznaczenie kratki w formularzu.
- "I paid with my credit card." — mówi o fizycznym instrumencie, którego użyłeś w danym momencie.
W starannym piśmie biznesowym i na formularzach by brzmi nieco bardziej formalnie i abstrakcyjnie ("Payment by card accepted"). W codziennym mówionym angielskim with brzmi konkretniej ("I'll just pay with my card"). Oba są naturalne. To jedno z niewielu miejsc, w których granica między by a with naprawdę się rozmywa.
Częste błędy
- "The book was written with Hemingway." → "The book was written by Hemingway." · Hemingway jest autorem (agentem), a nie narzędziem.
- "I cut the paper by scissors." → "I cut the paper with scissors." · Nożyczki to narzędzie w twojej ręce, więc używamy with.
- "I'll go to the airport with bus." → "I'll go to the airport by bus." · Środek transportu bierze by, bez rodzajnika.
- "She came at the meeting by her boss." → "She came to the meeting with her boss." · Towarzysz bierze with, nie by.
- "We talked with phone for an hour." → "We talked by phone for an hour." (or "on the phone") · Kanał komunikacji bierze by.
Miły trik: gdy po by następuje środek transportu, angielski zwykle pomija rodzajnik. Mówimy "by car", "by bus", "by plane" — bez "a" ani "the". Ale w chwili, gdy przechodzimy na in/on (zobacz nasz artykuł o transporcie), rodzajnik wraca: "in the car", "on the bus".
Pułapka egzaminacyjna
Sekcje czytania i słuchania uwielbiają zdania, które ładują by i with w jedną linijkę, żeby zdający je zlewali. Wzorzec przykładu: "The report was prepared by the marketing team with input from external consultants." Pytanie sprawdzające może zapytać, kto przygotował raport i kto wniósł wkład. Jeśli nie oddzielisz by (wykonawcy) od with (pomocnika lub narzędzia), pomieszasz je. TOEIC Part 5 i Part 6 też chowa to w konstrukcjach biernych: zdanie typu "The proposal was reviewed ___ a panel of experts" musi mieć by, bo "a panel of experts" to agent, a nie narzędzie. Zwolnij, zapytaj "kto to zrobił?" versus "czego użyto?", a odpowiedź sama wypadnie.
Krótkie ćwiczenie
- The email was sent _____ the project manager last night.
- She fixed the chair _____ a screwdriver and some glue.
- We can confirm the booking _____ email or phone.
- He traveled across the country _____ his best friend.
- Most students get to campus _____ bike.
Odpowiedzi
- by — Kierownik projektu jest agentem czasownika biernego was sent.
- with — Śrubokręt i klej to narzędzia.
- by — Email i telefon to kanały komunikacji, więc używamy by.
- with — Towarzysz bierze with.
- by — Środek transportu bierze by, bez rodzajnika.
Krótkie podsumowanie
- By = kto to zrobił (agent) lub jak to zostało zrobione na poziomie metody (by train, by email, by card).
- With = jakiego narzędzia użyto (with a knife) lub kto przyszedł razem (with a friend).
- Pay by card vs pay with a card — oba są w porządku; by ciągnie ku formalności, with ku konkretowi.
- Zawsze opuszczaj rodzajnik po by przy transporcie ("by bus", a nie "by the bus").
Dwa pytania do zadania przed wyborem: Kto to robi? i Czego używa? Odpowiedz na nie, a by kontra with przestaje być grą w zgadywanie.
